HEERHUGOWAARD - Van 1 tot en met 22 september is de tentoonstelling ART Made OPEN te zien op het Stadsplein in Heerhugowaard. Bezoekers stappen in de wereld van mentale gezondheid en ervaren hoe mentale kwetsbaarheid invloed kan hebben op gedachten, gevoelens en het dagelijks leven. Tegelijkertijd exposeren de lokale kunstenaars Beau Robijn van der Schaaf, Sanne Berendsen en Sarissa de Groot in Bibliotheek Heerhugowaard.

In Nederland heeft 27 procent van de jongeren mentale problemen

ART Made OPEN is een initiatief van Stichting Open Mind, Stichting MADE-Life en gemeente Dijk en Waard. In Nederland worstelt 27% van de jongeren met mentale kwetsbaarheid. In containers op het Stadsplein ervaar je hoe veranderingen in je mentale staat elke dag invloed hebben op hoe je denkt, voelt en leeft.

Drie lokale kunstenaars

In samenwerking met Jongerencentrum Kompleks benaderde Linda Sierkstra, beleidsontwikkelaar Sociaal Domein en preventief jeugdbeleid bij gemeente Dijk en Waard, drie jonge kunstenaars voor een expositie in de bibliotheek. Beau Robijn van der Schaaf uit Noord-Scharwoude, Sanne Berendsen en Sarissa de Groot uit Heerhugowaard vormen inmiddels een hecht team. Tijdens een gesprek met dit drietal blijkt hoeveel respect en steun zij voor elkaar hebben ontwikkeld.

Harde realiteit laten zien

De drie kunstenaars hebben elk een andere relatie met het thema. Beau kijkt van buitenaf en wil mentale kwetsbaarheid beter begrijpen. Voor Sanne is kunst een manier om gevoelens te verwerken en zichtbaar te maken, terwijl Sarissa uit eigen ervaring de harde realiteit van psychische problemen laat zien.

Hoopvolle beelden

Sanne exposeert olieverfschilderijen, Engelstalige poëzie en fotografie. "Ik maak kunst vanuit mijn gevoel", vertelt ze. “Soms zijn de beelden heftig. Kunst mag best lelijk zijn, want ook daarin kun je iets moois ontdekken. Als ik donkere kunst zie, wil ik weten wie het heeft gemaakt en waar het vandaan komt. Ik hoop dat mensen nadenken over wat ze voelen als ze mijn werk zien en misschien zelf iets vinden om zich mee te uiten. Schilderen helpt me mijn gevoelens te verwerken en dichter bij mezelf te komen. Tijdens het maken komt er van alles los, van blijdschap tot verdriet. Mijn mentale gezondheid is niet altijd goed geweest, maar dankzij therapie gaat het beter. Mijn werk wordt daardoor ook lichter en hoopvoller. Dat voelt soms zelfs een beetje vreemd.”

Eng, maar ook leuk en spannend

Voor Sanne is deelnemen aan de expositie opnieuw een stap vooruit. "Ik doe het ook voor mezelf, maar ik merk dat ik mezelf soms tegenhoud. Vaak denk ik dat ik niet goed genoeg ben of dat ik dit niet mag doen. Daarom vond ik het lang moeilijk om hulp te vragen. Meedoen is spannend, maar ook heel leuk." "Maar je zit hier wel!", reageert Sarissa.

We hebben elkaar nodig

"Ik ben juist iemand met een gelukkig leven", vertelt Beau. “Maar ik kijk niet weg als anderen het moeilijk hebben. Dit is een zwaar onderwerp waar mensen liever niet over praten. Voor de expositie maakte ik een fotoserie van een danser, gecombineerd met bloemen en ondersteunende teksten. Hopelijk kan ik er ook echte bloemen bij plaatsen. Net als bloemen hebben mensen liefde, aandacht en zorg nodig. Veel jongeren worstelen met mentale problemen. Ik hoop dat juist degenen die dat niet zo ervaren, interesse tonen in hun medemens. In mijn werk staat centraal dat we elkaar nodig hebben. Juist een klein gebaar of de steun van één vriend kan een enorm verschil maken.”

Sarissa kampt met een eetstoornis

Sarissa kampt met een eetstoornis, waarover ze onder meer foto- en videoseries maakt.
“Ik wil mensen met mijn analoge en digitale fotoserie laten zien hoe klote het is als je mentaal ziek bent. Ik wil de ruwe waarheid tonen. Tanden die afbreken, huid die kapot gaat, haren die uitvallen, vriendschappen die verdwijnen en familierelaties die stuk gaan. Soms wordt het door jongeren geromantiseerd, maar het enige dat je bereikt is de dood. Ik heb daar dichtbij gezeten en ik kan het niemand aanraden. In 2023 hoorde ik dat ik het niet zou halen, maar ik ben er nog. Ik heb het nu redelijk onder controle, maar het was een lange weg. Ik wil bij de expositie een shockeffect bereiken, laten zien dat mentaal ziek zijn zich fysiek kan uiten. Ik wil mensen bereiken die niet ziek zijn, want die weten vaak niet wat het inhoudt. Mijn ouders vonden mijn foto’s heftig, maar het hielp ze ook. Als ik terugkijk naar de foto’s waarop ik op mijn dieptepunt was, lijkt het alsof ik mijn eigen uitvaartdocumentaire aan het maken was.”

Worsteling

Ondanks haar positieve uitstraling worstelt Sarissa nog altijd met haar mentale gezondheid. “Ik vind het heftig wat ik de mensen om mij heen heb aangedaan. Maar soms denk ik ook nog: was ik maar ziek, want dan krijg ik aandacht en wordt er voor me gezorgd. Op andere momenten ben ik juist blij dat het beter gaat. Die tegenstrijdigheid is verwarrend. Ik ben soms een beetje jaloers op hoe Beau in het leven staat, maar ik vind het vooral mooi dat zij niet wegkijkt.”

Bezoek de tentoonstelling

De openluchttentoonstelling ART Made OPEN is van 1 tot en met 22 september te zien op het Stadsplein in Heerhugowaard. Tegelijkertijd exposeren Beau Robijn van der Schaaf, Sanne Berendsen en Sarissa de Groot in Bibliotheek Heerhugowaard tijdens de reguliere openingstijden. Meer informatie is te vinden op stichtingopenmind.nl/artmade-open