Sjuul Brummans en Lorena Fa zijn eigenaren van Brummans & Fa Tandartsen in Heerhugowaard. In deze maandelijkse gastcolumn nemen zij lezers om en om mee achter de schermen van hun praktijk. De ene keer gaat het over ontwikkelingen binnen de tandheelkunde, de andere keer over verhalen uit de praktijk of herkenbare vragen die patiënten aan de stoel stellen. Deze maand schrijft Sjuul over eten, drinken en wat dat met je gebit doet.


Laat ik maar meteen eerlijk zijn: ik hou me zelf ook niet altijd aan mijn eigen adviezen. Als er getrakteerd wordt op taart, eet ik die op. Mensen verwachten soms dat een tandarts perfect leeft. Dat is niet zo. Maar het zit wel altijd ergens in mijn achterhoofd.

Wat wel echt verschil maakt, is iets waar veel mensen nog nooit van gehoord hebben: het aantal voedingsmomenten per dag. Alles wat u eet of drinkt, behalve water en koffie zonder suiker, telt als een moment. Bij elk moment krijgt uw gebit een zuuraanval en heeft het glazuur daarna tijd nodig om te herstellen. Het advies is maximaal vijf tot zeven momenten per dag. Klinkt ruim, tot u gaat tellen.

Valkuil

Hier zit de valkuil: een glas limonade dat een kind de hele middag naast zich heeft staan is niet één moment. Elke slok telt opnieuw. Zo kom je ongemerkt op tien of twaalf momenten uit, niet omdat er zoveel suiker in gaat, maar omdat het gebit nooit rust krijgt. Daarom vraag ik bij kinderen met veel gaatjes vaak om een voedingsdagboek bij te houden. Meestal zit het probleem daar, en niet in het poetsen.

Er zijn ook dingen die gezond lijken, maar het voor je gebit niet zijn. Diksap is puur suiker. Smoothies en vruchtensappen zijn zuur. Energiedrankjes zijn zuur én zoet, de ongelukkigste combinatie die er is. Zelfs het kwarkje met fruit dat ik zelf eet is voor mijn gebit niet ideaal: goed voor de rest van mijn lichaam, minder voor mijn glazuur.

Eet of drink je iets zuurs? Poets dan niet meteen daarna. Dat is een van de meest gemaakte fouten. Je glazuur is op dat moment kwetsbaar en met je borstel poets je die zuren er dan als het ware in. Spoel liever even met water en wacht een half uur.

Trends

Wat we daarnaast steeds vaker zien, zijn trends die online populair worden en in de praktijk schade opleveren. Zwarte tandpasta met houtskool bijvoorbeeld. Die belooft wittere tanden, maar schuurt vooral: u haalt er wat aanslag mee weg en verliest er glazuur mee. En glazuur groeit niet terug.

Zorgelijker vind ik wat er over fluoride rondgaat. Online wordt het regelmatig een gif genoemd, en ik snap waar die schrik vandaan komt. Fluoride komt van fluor, en dat is in pure vorm inderdaad een giftig gas. Maar in tandpasta zit het gebonden aan een andere stof, meestal natrium, en dan is het iets heel anders. Het is bovendien een mineraal dat gewoon in de natuur voorkomt, ook in vis, granen en thee. Zoals bij zoveel dingen gaat het om de dosis: een kind van vijftien kilo zou ongeveer twee tubes kindertandpasta moeten opeten voordat het gevaarlijk wordt.

En het werkt echt. Begin jaren zeventig had een kind van vijf gemiddeld achttien gaatjes. Dat is nu totaal anders, en fluoridetandpasta is daarin de grootste verandering geweest. Tijdens mijn studie hebben we koeientanden in plakjes gesneden en blootgesteld aan zuur. Waar geen fluoride op zat, ontstond een gaatje. Waar wel fluoride op zat, herstelde het glazuur zich. Toch zie ik steeds meer ouders overstappen op tandpasta zonder fluoride. Ze bedoelen het goed, dat staat buiten kijf, maar we zien het helaas terug in de gebitten van hun kinderen. Fluoride tandpasta gebruiken, goed uitspugen en niet naspoelen dus.

Vapen

En dan is er nog vapen, dat ik bij steeds jongere kinderen zie. Je krijgt er een droge mond van, terwijl speeksel juist zuren en suikers neutraliseert. Minder speeksel betekent meer kans op gaatjes en tandvleesproblemen. Lastig is dat het bijna niet te herkennen is: anders dan bij roken zie je het niet aan aanslag op de tanden. Kinderen kunnen het dus veel makkelijker verborgen houden.

Zou u vanaf morgen één ding willen veranderen? Kijk dan niet naar wat u eet, maar naar hoe vaak. Dat is de verandering die het meeste oplevert. En verder: ik eet die taart in de kantine ook gewoon op.

Meer weten over de praktijk? Kijk op brummansfa.nl of lees het verhaal achter Brummans & Fa op brummansfa.nl/het-verhaal-achter-brummans-fa.